RRB (Railway Recruitment Board) म्हणजेच रेल्वे भरती बोर्ड ही भारतीय रेल्वेच्या विविध विभागांमध्ये कर्मचाऱ्यांची भरती करणारी एक प्रमुख संस्था आहे. RRB द्वारे विविध स्तरावरच्या तांत्रिक (Technical) आणि बिगर-तांत्रिक (Non-Technical) पदांसाठी मोठ्या प्रमाणावर परीक्षा घेतल्या जातात.
रेल्वेच्या प्रमुख भरती परीक्षा खालीलप्रमाणे आहेत:
ही परीक्षा स्टेशन मास्टर, गुड्स गार्ड, कमर्शियल अप्रेंटिस, क्लर्क कम टायपिस्ट अशा लोकप्रिय पदांसाठी घेतली जाते.
CBT 1 (संगणक आधारित चाचणी): स्क्रीनिंग टेस्ट.
CBT 2 (संगणक आधारित चाचणी): मुख्य परीक्षा, याच गुणांवर मेरिट ठरते.
CBAT (Computer Based Aptitude Test) / कौशल्य चाचणी (Skill Test): (पदांनुसार लागू).
कागदपत्र पडताळणी (Document Verification) आणि वैद्यकीय तपासणी (Medical Test).
नकारात्मक गुण: प्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी १/३ गुण वजा केले जातात.
ही परीक्षा रेल्वेमध्ये ट्रॅकमन, हेल्पर, पॉइंट्समन अशा चतुर्थ श्रेणीतील (Level 1) पदांसाठी घेतली जाते.
CBT (संगणक आधारित चाचणी): निवड प्रक्रियेचा मुख्य आधार.
PET (Physical Efficiency Test – शारीरिक कार्यक्षमता चाचणी): हा टप्पा केवळ पात्रतापूर्ण (Qualifying) असतो, याचे गुण अंतिम निकालात मोजले जात नाहीत.
कागदपत्र पडताळणी आणि वैद्यकीय तपासणी.
नकारात्मक गुण: प्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी १/३ गुण वजा केले जातात.
या परीक्षेमध्ये उमेदवाराची तांत्रिक क्षमता आणि मानसिक योग्यता (Aptitude) तपासली जाते.
CBT 1 (स्क्रीनिंग टेस्ट)
CBT 2 (भाग-A: मेरिट ठरवणारा, भाग-B: तांत्रिक ज्ञान पात्रतापूर्ण)
CBAT (Computer Based Aptitude Test): (सायको टेस्ट)
कागदपत्र पडताळणी आणि वैद्यकीय तपासणी.
सर्व RRB परीक्षांमध्ये साधारणपणे खालील विषयांचा समावेश असतो:
गणित (Mathematics): संख्या प्रणाली, दशांश, टक्केवारी, गुणोत्तर-प्रमाण, वेळ आणि काम, नफा-तोटा, भूमिती आणि त्रिकोणमिती.
सामान्य बुद्धिमत्ता आणि तर्कशक्ती (General Intelligence & Reasoning): उपमा, कोडिंग-डिकोडिंग, वर्गीकरण, वेन आकृती (Venn Diagrams), पझल्स आणि बैठक व्यवस्था.
सामान्य विज्ञान (General Science): (मुख्यतः Group D आणि ALP साठी) १०वीच्या स्तरावरील भौतिकशास्त्र (Physics), रसायनशास्त्र (Chemistry) आणि जीवशास्त्र (Biology).
सामान्य जागरूकता आणि चालू घडामोडी (General Awareness & Current Affairs): भारतीय इतिहास, भूगोल, राजकारण, अर्थशास्त्र, कला, संस्कृती, विज्ञान-तंत्रज्ञान आणि मागील ६ ते १२ महिन्यांतील महत्त्वाच्या चालू घडामोडी.
रेल्वेच्या परीक्षांची तयारी करताना, उमेदवारांनी निवडलेल्या पदाच्या परीक्षेचा सविस्तर अभ्यासक्रम आणि मागील वर्षाचे प्रश्नपत्रिका यांचा अभ्यास करणे आवश्यक आहे.
आमचे उद्दिष्ट स्पष्ट आहे: महाराष्ट्रातील MPSC, तलाठी भरती, पोलीस भरती, SSC, रेल्वे भरती आणि इतर सर्व सरळसेवा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या प्रत्येक विद्यार्थ्याला त्याच्या मातृभाषेत म्हणजेच मराठीमध्ये उच्च दर्जाचे, अचूक आणि अद्ययावत अभ्यास साहित्य एकाच ठिकाणी उपलब्ध करून देणे.