१. संयुक्त पूर्व परीक्षा (Combined Prelims Examination – 100 Marks)
पूर्व परीक्षेत मराठी भाषेवर साधारणपणे १५ ते २० प्रश्न विचारले जातात. हा विभाग ‘सामान्य क्षमता चाचणी’ (General Ability Test) चा भाग असतो आणि याची काठिण्य पातळी १२ वी/पदवी स्तराची असते.
| विषय (Subject) | घटक (Topics) |
| मराठी (Marathi) | १. सर्वसामान्य शब्दसंग्रह (Common Vocabulary) |
| २. वाक्यरचना (Sentence Structure) | |
| ३. व्याकरण (Grammar) | |
| ४. म्हणी व वाक्प्रचार (Idioms and Phrases) यांचा अर्थ आणि उपयोग | |
| ५. उताऱ्यावरील प्रश्नांची उत्तरे (Reading Comprehension) |
२. संयुक्त मुख्य परीक्षा (Combined Mains Examination – Paper 1)
मुख्य परीक्षेमध्ये मराठी विषयासाठी स्वतंत्र पेपर असतो (पेपर क्र. १), ज्याचे गुण व प्रश्नांची संख्या अधिक असते. याचे स्वरूप वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी (Objective/MCQ) असते.
पेपर क्र. १ (मराठी व इंग्रजी) मध्ये मराठी विषयाचा सखोल अभ्यासक्रम:
| विभाग (Section) | प्रमुख विषय (Main Topics) | उप-घटक (Sub-Topics) |
| अ) व्याकरण (Grammar) | मराठी व्याकरण | १. शब्दांच्या जाती (Word Classes – नाम, सर्वनाम, विशेषण, क्रियापद, क्रियाविशेषण अव्यय, इत्यादी) |
| २. संधी (Sandhi) | ||
| ३. समास (Samas) | ||
| ४. प्रयोग (Voice – कर्तरी, कर्मणी, भावे) | ||
| ५. लिंग (Gender), वचन (Number), विभक्ती (Case) | ||
| ६. शुद्धलेखनाचे नियम (Rules of Orthography) | ||
| ७. विरामचिन्हे (Punctuation Marks) | ||
| ब) शब्दसंग्रह व लेखन (Vocabulary & Usage) | वाक्यरचना व शब्दसंग्रह | १. सर्वसामान्य शब्दसंग्रह (General Vocabulary) |
| २. समानार्थी शब्द (Synonyms) आणि विरुद्धार्थी शब्द (Antonyms) | ||
| ३. वाक्प्रचार व म्हणी (Idioms and Proverbs) यांचा अर्थ व वाक्यात उपयोग | ||
| ४. शब्दसिद्धी (Word Formation) व शब्दशक्ती | ||
| ५. एका शब्दाबद्दल अनेक शब्द (Substitute for a phrase) | ||
| क) आकलन (Comprehension) | उतारे | १. उताऱ्याचे वाचन करून त्यावर आधारित प्रश्नांची उत्तरे देणे (Reading Comprehension) |
| वाक्यरचना | १. वाक्याचे रूपांतर (Transformation of Sentences) | |
| २. वाक्याचा अर्थ न बदलता वाक्यातील बदल करणे |
हा अभ्यासक्रम तुम्हाला तयारीसाठी योग्य दिशा देईल. मुख्य परीक्षेसाठी व्याकरणाच्या प्रत्येक नियमावर आणि शब्दसंग्रहाच्या प्रत्येक घटकावर विशेष लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.
